تعرفه جدید واردات خودرو و تأثیرات آن بر بازار
خلاصه خبر
-
معاون اول رئیس جمهور ایران، محمدرضا عارف، تعرفه جدید واردات خودرو را ابلاغ کرد.
-
این تعرفه بر اساس آئیننامه اجرایی بند (ر) تبصره (۱) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۴ اصلاح شده است.
-
جدول تعرفه خودروهای وارداتی بر اساس حجم موتور باقی مانده است، اما چند تغییر مهم در مقررات واردات ایجاد شده است.
جزئیات تعرفه جدید
بر اساس آنچه در مقررات اصلاحیه آمده:
| حجم موتور خودرو | تعرفه جدید واردات خودرو |
|---|---|
| تا ۱۵۰۰ سیسی | ۲۰٪ |
| ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سیسی | ۴۰٪ |
| ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سیسی | تعرفه بالاتری برای این محدوده تعیین شده؛ در بعضی منابع ۱۳۰٪ اعلام شده است. |
| ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سیسی | تعرفه حدود ۱۴۵٪ گزارش شده است. |
| بیش از ۳۰۰۰ سیسی | تعرفه در این گروه حدود ۱۶۵٪ است. |
| خودروهای برقی / هیبریدی | تعرفه کمتری برای آنها در نظر گرفته شده؛ مثلاً ۴٪ یا ۱۵٪ بسته به نوع و شرایط. |
همچنین سهمیه ارزی برای واردات خودرو نیز مشخص شده است:
-
کل ارز اختصاص یافته برای واردات خودرو در سال جاری حدود ۲ میلیارد یورو است.
-
این سهمیه بین گروههای مختلف حجم موتور تقسیم شده است، مثلاً بخشی برای خودروهای تا ۱۵۰۰ سیسی، بخشی برای بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سیسی و بقیه برای خودروهای سنگینتر.
تأثیرات احتمالی روی بازار خودرو
۱. تثبیت یا افزایش قیمتها برای خودروهای وارداتی با حجم موتور بالا
تعرفههای بسیار سنگین (مثلاً ۱۳۰٪ تا ۱۶۵٪) برای خودروهای بین ۲۰۰۰ تا بیش از ۳۰۰۰ سیسی، به معنی هزینه زیاد واردات و در نتیجه قیمت بالا برای مصرفکننده است. احتمالاً مصرفکنندگان این رده خودروها باید مبلغ بسیار بیشتری نسبت به گذشته پرداخت کنند.
۲. مزیت نسبی برای خودروهای کوچکتر و اقتصادی
کسانی که دنبال خودروهای وارداتی با حجم موتور پایینتر (مثلاً تا ۱۵۰۰ سیسی یا بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰) هستند، چون تعرفهشان به ترتیب ۲۰٪ و ۴۰٪ است، ممکن است هزینه کمتری نسبت به خودروهای بزرگتر داشته باشند. این میتواند بازار خودروهای کم بازدهتر را فعالتر کند.
۳. فشار بر خودروسازان داخلی جهت ارتقاء کیفیت و رقابت
خودروهای وارداتی اقتصادی اگر با کیفیت مناسب وارد شوند، میتوانند رقابت را برای تولیدات داخلی افزایش دهند. تولیدکنندگان داخلی مجبورند امکانات، کیفیت، خدمات پس از فروش و قیمتشان را به نحوی بهبود دهند که مصرفکننده ترجیح دهد محصول داخلی را بخرد.
۴. تأثیر بر ارز و تأمین قطعات
با توجه به سهمیه ارزی محدود (۲ میلیارد یورو) و تخصیص ارز به گروههای مختلف، اگر واردات بیشتر از سهمیه پیشبینی شود، ممکن است تأخیر یا مشکلات ارزی پیش بیاید. همچنین واردات خودرو به معنی واردات قطعات یدکی، تجهیزات مخصوص، استانداردهای فنی است که هزینه و تأخیر دارد.
۵. تأثیر بر بازار دستدوم و واردات غیررسمی
اگر خودروهای وارداتی رسمی در بازار قیمتشان بسیار بالا برود، ممکن است بازار خودروهای وارداتی غیررسمی یا قاچاق یا واردات بدون رعایت کامل مقررات رشد کند که نه امنیت دارد، نه خدمات پس از فروش، نه استاندارد محیط زیستی و ایمنی.
نقدها و نگرانیها
-
برخی کارشناسان معتقدند تعرفههای بسیار بالا عملاً واردات خودروهای بزرگ را برای قشر متوسط یا پایین جامعه غیرممکن میکند و بازار را به سمت خودروهای کمکیفیتتر یا مونتاژی داخل سوق میدهد.
-
ممکن است تعرفهها به تنهایی کافی نباشند؛ مقررات استاندارد، تست آلایندگی، حقوق ورودی گمرکی، هزینه ترخیص، حملونقل، مالیات و سایر هزینههای جانبی هم مهماند و اینها میتوانند قیمت واقعی برای مصرفکننده را باز هم بیشتر کنند.
-
محدودیت ارزی هم همیشه نگرانی بوده است: وقتی ارز کافی تخصیص داده نشود، واردات به موقع انجام نمیشود، قیمتها افزایش مییابد و بعضی واردکنندگان ممکن است به واسطه تحریمها یا مشکلات بانکی با تأخیر مواجه شوند.
پیامد بلندمدت
-
احتمال دارد خودروسازان خارجی تمایل بیشتری پیدا کنند روی صادرات به ایران بازارهای کم حجم موتوری داشته باشند چون تعرفۀ کمتر برای آنها مقرون به صرفهتر است.
-
دولت ممکن است بازر شعاری را برای حمایت از صنعت قطعهسازی و تولید داخل بیشتر کند تا وابستگی به واردات کاهش یابد.
-
قیمت خودروهای وارداتی به ویژه در کلاسهای بالا ممکن است سطحی از لاکچری بودن باز یابد چون تنها افراد با توان مالی بالاتر قادر خواهند بود آنها را بخرند؛ این میتواند شکاف مصرفکنندهها را بیشتر کند.
-
نظارت بر تخلفات احتمالی واردات، قیمتگذاری غیرشفاف، هزینههای پنهان و پرداخت عوارض باید افزایش یابد تا از سوء استفاده جلوگیری شود.

دیدگاه شما